Kalaallit Nunannni autisme immikkoortortaqarfittaami Karsten Høy siuttuuvoq

 

Kalaallit Nunaanni angajoqqaat autismemik nappaatilinnik meerallit ulluinnarni unammilligassanik ulikkaarput. Ilaasa nunarput qimattarpaat meeqqeriviit, atuarfiit ilinniarfiillu ilisimasakippallaarnerat pissutigalugu. Nunatsinni ”Landsforeningen Autisme Kreds Grønland” pilersinneqarnerata ilaqutariit eqqorneqarsimasut atugarisaasa pitsanngornerannik kinguneqartussaavoq.

 

Soormitaavaana inuutissarsiutinik suliaqartoq ulapeqisoq innarluutillit kattuffianut siulittaasunngortoq soorlu ”Landsforeningen Autisme” taamaattuusoq, peqatigiiffiullu massakkorpiaq suliassaa pingaarnersaat suusoraajuk?


Siulittaasoq Karsten Høy akivoq: “Siullermik peqqutaavoq erneqaratta 14-nik ukiulimmik ”infantil autistiusumik” taamaattumillu ulluinnarni unammilligassat ilisimaarilluarlugit. Siornatigut maani Nuummi angajoqqaat peqatigiiffiat aqqutigalugu assigiinngitsutigullu oqaloqateqartarninnit paasisimallugu atugassarititaasut ukiut ingerlanerani pitsanngoriarsimagaluartik suli pitsaanerpaanngitsuusut. Nunatsinni autistit immikkoortortaqarfianik pilersitsinermi kissaatigaara sinaakkutinik, oqalliffinnik, autistit ilaqutaasalu atugarisaminnik anguniakkaminnillu oqariartortarfissaannik pilersitseqataassallunga. Uani tunngaviatigut pineqartoq tassaavoq autistit ilaqutaasullu inuiaqatigiillu pitsaanerpaamik angusaqarnissaat. Taamaalillutik ersarissumik anguniagaqarluni sulinikkut inuunermik pitsaanerpaamik imaqarluartumillu inuuneqalernissaat, ilaqutariit ulluinnaata pitsaanerulernissaanik minnerunngitsumillu piumasut ilinniagaqalersinnaanermik periarfissaqalernissaat. Taamaalillutik soqutigisaminnik sulisinnaanermik periarfissaqalernissaat, naggataatigullu minnerungitsumik inuiaqatigiinnut tunniussaqalersinnaallutik. Aap suliassaqaqaagut, kisianni aallartiffeqartariaqarpugut aammami Danmarkimi kattuffipput atorluarsinnaavarput.

 

Ilanngullugu nalunaarutigisinnaavara sulilluta aallartereeratta 2017-milu sapaatip akunnerani 11-mi autisme pillugu aataatsimiinnissaq piareersarlugu, tamannalu pillugu piffissami qaninnermi annertunerusumik ilisimatitsiumaarpugut. Taamaattumik tusagassiutit marserigit aammalu katuffiup quppersagaa http://www.autismeforening.dk/ marserlugu.

 

Naggataatigut autistinik meerallit ilaqutaasulluunniit kajumissaassavakka Kalaallit Nunaanni peqatigiiffimmik aallartitsiniarnitsinni tapersersueqqullugit tamannalu pisinnaavoq ”Autismeforeningen”-ip quppersaagaatigut www.autismeforeningen.dk ilaasortanngornikkut. Eqqaamallugu allassagakku ”Kreds Grønland”. Ilaasortaaneq ukiumut 350 kr-neqarpoq. Nunatsinniit ilaasortanngortut attavigineqarsinnaanerannut tunngasunnik nalunaarfigitikkumaarpugut.

 

Nuna Tamakkerlugu peqatigiiffik ”Landsforeningen Autisme” ukiuni kingullerni annertuseriapiloorsimavoq ullumikkut 9000-it sinnerlugit ilaasortaqalersimalluni. Qallunaat Nunaanni siulittaasoq Heidi Thamestrup oqaluttuarpoq: “Landsforeningen Autisme-mi ukiut tamaasa 100-nik nutaanik ilaasortartaartarpugut taamaammat ilaqutariit ataasimoorfeqalernissamik,  ilisimasaqanerulernissamik tapersersorneqarnermillu pisariaqartitsinerujussuat malugisimavarput. Peqatigiiffitta qallunaat nunaanni innarluutillit peqatigiiffiisa akornanni ilaasortaqarnersanngorsimanerat isumaqarpoq politikkerit pinngitsooratik tusaasariaqaraatigut”.

 
Siulittaasut taakku marluk isumaqatigissuutigaat autisme pillugu ilisimasanik Nunatsinni qallunnaat nunaannilu pisariaqartitsisoqartoq. Karsten Høy oqaluttuarpoq: ”Ilaqutariippassuit autistinik meerallit takusarpagut ulluinnarni inuunerminnik pitsanngorsaaniarnerminni ikiorneqarnissamik ikorfartorneqarnissaminnillu pisariaqartitseqisut. Meeqqaminnut autistinut tunngatillugu aammali ilaqutariittut ulluinnarmik ingerlatitsiniarnerminni aammalu siunissamik qaamanerusumik takunnissinnaalernissaminnut. Ilaqutariit ataasiakkaat nunarput qimattariaqartarpaat atuarfinni ilinniarfinnilu innarluut pillugu ilisimasakinneq pissutigalugu. Pissutsit taamaattut assut alianarput. Kalaallit Nunaat piginnaasanik immikkuullarissunik annaasaqartarpoq ilaqutariillu kulturimik pinngitsaalineqartutut qimattariaqartarpaat. Pissutsit tamakkuupput allanngortikkusullugit suliniutiginiakkagut”.



Attavigiuk Kreds Grønlands siulittassua Karsten Høy annertunerusumik paasisaqarusukkuit:
Oqarasuaatikkut: +299 558297  / mail: karsten@greenlandholding.com

———————————————————————————————————————————————

Autisme pillugu ilisimsat:

Autisme ineriartornermi akornuteqarneruvoq annertooq. Annertuumik akornuteqarneq inuup autistiusup qanoq oqarneranut, eqqarsarneranut, paasinninneranut misiginninneranullu sunniuteqartartoq aammalu qanoq inuit allat nunarsuapullu pillugu paasinneriaasaanut misiginneriaasaanullu sunniuteqartartoq. Autisme timip sananeqaataanik kingornussaavoq inuunnguuserineqartartoq aaqqinneqarsinnaanngitsorlu. Ullumikkumut nakorsaatinik autismemik tammartitsisinnaasumik imaluunniit taarsiunneqarsinnaasumik nassaartoqarnikuunngilaq, kisianni perorsaariaatsikkut  akuliunnikkullu sakkussanik amerlasuunik peqarpoq nammineernerulersitsisinnaasunik inuunerinnerulersitsisinnaasunillu. Autismemik nappaatilippassuit inuunermi ilaatigut nappaatimik qaavatigut tarnikkut nappaatinik aamma eqqorneqartarput. Tarnikkut napparsimanerit soorlu ersiornerit uisakajaartuarnerup kingunierisai  aammali paasineqannginnerup kingunerisai.———————————————————————————————————————————————